آیا جراحی‌های دندان می‌توانند باعث سرگیجه شوند؟

بررسی علمی رابطه جراحی‌های دندان‌پزشکی و احساس سرگیجه

به‌عنوان یک متخصص ارتودنسی، بارها در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی با بیمارانی مواجه شده‌ام که پس از جراحی‌های دندان‌پزشکی مانند کشیدن دندان عقل، جراحی لثه، ایمپلنت یا حتی جراحی‌های ارتودنسی، دچار سرگیجه، سبکی سر یا عدم تعادل شده‌اند.سؤالی که اغلب بیماران مطرح می‌کنند این است:«آیا جراحی دندان واقعاً می‌تواند باعث سرگیجه شود؟»
پاسخ کوتاه این است: بله، در برخی شرایط این ارتباط وجود دارد؛ اما دلایل آن همیشه ساده یا مستقیم نیست. در این مقاله قصد دارم به زبان ساده اما علمی، رابطه‌ی بین جراحی‌های دندان‌پزشکی و ایجاد سرگیجه را بررسی کنم، علل آن را توضیح دهم و راهکارهای پیشگیری و درمان را معرفی کنم.

سرگیجه چیست و چرا نباید آن را نادیده گرفت؟

سرگیجه تنها به معنی «چرخش محیط» نیست. بیماران معمولاً احساسات مختلفی را با این واژه توصیف می‌کنند، از جمله: • احساس چرخش یا گیجی • سبکی سر • عدم تعادل هنگام راه رفتن • سیاهی رفتن چشم‌ها • حالت تهوع یا حتی استفراغ
از دیدگاه پزشکی، سرگیجه می‌تواند منشأ گوش داخلی، سیستم عصبی، فشار خون یا حتی مشکلات دهان و فک داشته باشد. به همین دلیل، وقتی این علامت پس از جراحی دندان ایجاد می‌شود، باید با دقت بررسی شود.

چه جراحی‌های دندانی بیشتر با سرگیجه همراه هستند؟

بر اساس تجربه‌ی بالینی من در کلینیک ، سرگیجه بیشتر پس از این مداخلات دیده می‌شود:

1. کشیدن دندان عقل (به‌ویژه دندان عقل پایین)

کشیدن دندان عقل، به‌خصوص زمانی که نهفته یا نیمه‌نهفته باشد، می‌تواند باعث: • تحریک شدید بافت‌ها • التهاب اطراف فک • تغییر فشار در ناحیه گوش داخلی
شود که همگی می‌توانند زمینه‌ساز سرگیجه باشند.

2. جراحی‌های ایمپلنت

در جراحی ایمپلنت، به‌ویژه در فک بالا، نزدیکی سینوس‌ها و اعصاب می‌تواند باعث ایجاد احساس گیجی یا سرگیجه موقت شود

3. جراحی‌های لثه و استخوان

جراحی‌هایی که با خونریزی بیشتر یا تغییرات استخوانی همراه‌اند، گاهی باعث افت فشار یا واکنش‌های وازوواگال می‌شوند.

4. جراحی‌های ارتودنسی (مانند اکسپوز دندان نهفته)

در درمان‌های ارتودنسی پیشرفته که نیاز به جراحی دارند، تغییرات ناگهانی در اکلوژن (نحوه تماس دندان‌ها) نیز می‌تواند روی تعادل بدن اثر بگذارد.

مهم‌ترین دلایل سرگیجه بعد از جراحی دندان

مهم‌ترین دلایل سرگیجه بعد از جراحی دندان

1. تأثیر بی‌حسی موضعی

داروهای بی‌حسی ممکن است به‌طور موقت باعث:

• افت فشار خون
• کاهش ضربان قلب
• یا واکنش عصبی شوند که نتیجه‌ی آن سرگیجه کوتاه‌مدت است.

2. افت فشار خون ناگهانی (Postural Hypotension)

بلند شدن سریع بیمار از یونیت دندان‌پزشکی یکی از شایع‌ترین علل سرگیجه بعد از جراحی است؛ موضوعی که ما در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی توجه ویژه‌ای به آن داریم.

3. استرس و اضطراب بیمار

اضطراب شدید قبل یا بعد از جراحی می‌تواند باعث:

• تند شدن تنفس
• کاهش اکسیژن‌رسانی به مغز
• و در نتیجه سرگیجه شود.

4. درگیری گوش داخلی و سینوس‌ها

فک بالا و دندان‌های خلفی ارتباط نزدیکی با سینوس‌ها دارند. التهاب یا فشار در این ناحیه می‌تواند سیستم تعادل گوش داخلی را تحت تأثیر قرار دهد.

5. کم‌آبی بدن و کاهش قند خون

بسیاری از بیماران قبل از جراحی، به دلیل استرس یا ناشتایی طولانی، دچار افت قند یا کم‌آبی می‌شوند که نقش مهمی در سرگیجه دارد.

آیا سرگیجه بعد از جراحی دندان خطرناک است؟

در اغلب موارد، سرگیجه موقتی و بی‌خطر است و طی چند ساعت تا چند روز برطرف می‌شود.اما در شرایط زیر حتماً باید جدی گرفته شود:

• سرگیجه شدید و مداوم
• همراهی با استفراغ شدید
• بی‌حسی یک طرف صورت
• اختلال در بینایی یا تکلم
• تشدید علائم با گذشت زمان

در این موارد، بررسی‌های تکمیلی توسط پزشک ضروری است.

نقش فک و اکلوژن در ایجاد سرگیجه

یکی از موضوعاتی که کمتر به آن توجه می‌شود، ارتباط بین مفصل فکی–گیجگاهی (TMJ) و تعادل بدن است.تغییر ناگهانی در تماس دندان‌ها پس از جراحی یا کشیدن دندان می‌تواند باعث:

• فشار به مفصل فک
• اسپاسم عضلات گردن
• تحریک اعصاب مرتبط با گوش داخلی شود.

به همین دلیل، در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی همیشه بعد از جراحی، وضعیت اکلوژن و فک بیمار به‌دقت بررسی می‌شود.

چگونه می‌توان از سرگیجه بعد از جراحی دندان پیشگیری کرد؟

توصیه‌هایی که من همیشه به بیمارانم می‌کنم:

• ❖ قبل از جراحی، آب کافی بنوشید
• ❖ بدون هماهنگی، ناشتا نمانید
• ❖ بعد از جراحی، به‌آرامی از جای خود بلند شوید
• ❖ داروها را دقیقاً طبق دستور مصرف کنید
• ❖ در صورت سابقه سرگیجه یا میگرن، حتماً پزشک را مطلع کنید

درمان سرگیجه بعد از جراحی دندان

در بیشتر موارد، درمان خاصی لازم نیست و با اقدامات ساده بهبود حاصل می‌شود: • استراحت کافی • مصرف مایعات • کنترل درد و التهاب • تنظیم فشار خون • و در صورت نیاز، تجویز داروهای ضدسرگیجه
در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی، پیگیری بیماران پس از جراحی بخش مهمی از درمان محسوب می‌شود و هر علامت غیرطبیعی با دقت بررسی می‌گردد.

جمع‌بندی نهایی از زبان یک متخصص ارتودنسی

سرگیجه بعد از جراحی‌های دندان‌پزشکی پدیده‌ای نسبتاً شایع اما اغلب خوش‌خیم و موقتی است. شناخت علت، آرامش بیمار و مدیریت صحیح پس از جراحی، نقش کلیدی در پیشگیری و درمان آن دارد.
اگر جراحی دندان یا درمان ارتودنسی خود را در مرکزی انجام دهید که به ارتباط فک، دندان، اعصاب و سیستم تعادل بدن توجه دارد، احتمال بروز این عوارض به حداقل می‌رسد.در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی، ما درمان را فقط به صاف کردن دندان‌ها محدود نمی‌کنیم، بلکه سلامت کلی بیمار را در نظر می‌گیریم