درد بعد از عصب‌کشی؛ طبیعی است یا نشانه‌ی مشکل؟بررسی کامل علل، مدت، راه‌های کنترل و زمان مراجعه به دندان‌پزشک

دوشنبه ها در کلینیک ما درمان های عصبکشی انجام میشه….

عصب‌کشی یا درمان ریشه یکی از رایج‌ترین درمان‌های دندان‌پزشکی است که با هدف نجات دندان‌های آسیب‌دیده و جلوگیری از کشیدن آن‌ها انجام می‌شود. با این حال، بسیاری از بیماران پس از انجام عصب‌کشی، دچار درجاتی از درد، حساسیت یا ناراحتی می‌شوند و این سؤال برایشان پیش می‌آید که:
آیا درد بعد از عصب‌کشی طبیعی است؟ و اگر هست، تا چه زمانی ادامه دارد؟

به‌عنوان متخصص ارتودنسی و کسی که سال‌ها در کنار درمان‌های ارتودنسی، با بیماران دارای سابقه‌ی عصب‌کشی نیز کار کرده‌ام، در این مقاله سعی می‌کنم به‌صورت کامل، علمی و در عین حال ساده، به تمام سؤالات مربوط به درد بعد از عصب‌کشی پاسخ بدهم.

عصب‌کشی چیست و چه اتفاقی در دندان می‌افتد؟

برای درک درد بعد از عصب‌کشی، ابتدا باید بدانیم در این درمان چه مراحلی طی می‌شود.

درمان ریشه یا عصب‌کشی زمانی انجام می‌شود که پالپ دندان (بافت نرم داخل دندان شامل عصب و عروق خونی) دچار التهاب یا عفونت شده باشد. در این فرآیند:

• عصب و بافت ملتهب از داخل کانال‌های ریشه خارج می‌شود
• کانال‌ها به‌طور کامل شستشو و ضدعفونی می‌شوند
• فضای خالی با مواد مخصوص پر می‌شود

هرچند عصب دندان برداشته می‌شود، اما بافت‌های اطراف ریشه (استخوان و لیگامان‌های اطراف) همچنان زنده هستند و می‌توانند به تحریک یا فشار واکنش نشان دهند.

آیا درد بعد از عصب‌کشی طبیعی است؟

بله، در بسیاری از موارد درد خفیف تا متوسط بعد از عصب‌کشی کاملاً طبیعی است. این درد معمولاً به دلایل زیر ایجاد می‌شود:

• تحریک بافت‌های اطراف ریشه حین درمان
• التهاب باقی‌مانده در ناحیه‌ی استخوان اطراف دندان
• فشار ناشی از ابزارهای درمان ریشه
• واکنش طبیعی بدن به درمان

در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی، ما همیشه قبل از شروع درمان، این موضوع را برای بیماران توضیح می‌دهیم تا با آگاهی و آرامش بیشتری مراحل درمان را طی کنند.

درد بعد از عصب‌کشی معمولاً چقدر طول می‌کشد؟

در حالت طبیعی:

• ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول: درد یا حساسیت شایع است
• ۳ تا ۷ روز: درد به‌تدریج کاهش می‌یابد
• بعد از یک هفته: اغلب بیماران درد قابل‌توجهی ندارند

اگر درد:

• هر روز شدیدتر شود
• بیش از ۷ تا ۱۰ روز ادامه پیدا کند
• با تورم، تب یا ترشح چرک همراه باشد

نیاز به بررسی مجدد توسط دندان‌پزشک دارد.

انواع درد بعد از عصب‌کشی و معنی هرکدام

۱. درد هنگام جویدن

این نوع درد معمولاً به دلیل التهاب لیگامان اطراف ریشه ایجاد می‌شود و اغلب موقتی است.

۲. درد ضربان‌دار

می‌تواند نشانه‌ی باقی‌ماندن التهاب یا فشار داخل کانال باشد و باید جدی گرفته شود.

۳. حساسیت به لمس

اغلب در چند روز اول طبیعی است، به‌خصوص اگر دندان قبلاً عفونت شدید داشته باشد.

۴. درد شدید و مداوم

این حالت طبیعی نیست و ممکن است به دلایلی مثل عفونت باقی‌مانده یا بلند بودن ترمیم نهایی ایجاد شود.

دلایل غیرطبیعی درد بعد از عصب‌کشی

در برخی موارد، درد بعد از عصب‌کشی می‌تواند نشانه‌ی مشکل باشد:

🔹 عفونت باقی‌مانده در کانال

اگر همه‌ی کانال‌ها به‌طور کامل تمیز نشده باشند.

🔹 ترک یا شکستگی ریشه

گاهی ترک‌های میکروسکوپی با چشم دیده نمی‌شوند.

🔹 پرشدگی ناقص یا بیش‌ازحد کانال

که باعث فشار به بافت اطراف می‌شود.

🔹 بلند بودن پرکردگی یا روکش

که باعث فشار بیش‌ازحد هنگام جویدن می‌شود.

در چنین شرایطی، مراجعه‌ی سریع به دندان‌پزشک ضروری است.

چگونه درد بعد از عصب‌کشی را کاهش دهیم؟

۱. مصرف دارو طبق دستور پزشک

معمولاً مسکن‌هایی مثل ایبوپروفن یا استامینوفن کافی هستند. از مصرف خودسرانه‌ی آنتی‌بیوتیک پرهیز کنید.

2. پرهیز از جویدن با دندان درمان‌شده

حداقل تا چند روز اول.

3. رعایت بهداشت دهان

مسواک و نخ دندان را به‌آرامی ولی منظم استفاده کنید.

4. پرهیز از غذاهای سفت و چسبنده

این کار فشار روی دندان را کاهش می‌دهد.

آیا درد بعد از عصب‌کشی روی درمان ارتودنسی تأثیر دارد؟

یکی از سؤالات رایج بیماران در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی این است که:

«اگر دندانی عصب‌کشی شده باشد، می‌شود آن را ارتودنسی کرد؟»

پاسخ: بله، در اغلب موارد بدون مشکل.

اما اگر درد فعال یا عفونت وجود داشته باشد، ابتدا باید مشکل دندان کاملاً برطرف شود و سپس درمان ارتودنسی آغاز یا ادامه یابد. دندان عصب‌کشی‌شده اگر درمان ریشه‌ی موفقی داشته باشد، می‌تواند مانند سایر دندان‌ها در درمان ارتودنسی حرکت داده شود.

چه زمانی درد بعد از عصب‌کشی خطرناک است؟

در صورت مشاهده‌ی هرکدام از موارد زیر، مراجعه فوری به دندان‌پزشک توصیه می‌شود:

• درد شدید و غیرقابل‌کنترل
• تورم لثه یا صورت
• تب
• بوی بد یا طعم چرک در دهان
• درد ضربان‌دار شبانه

این علائم می‌توانند نشانه‌ی عفونت فعال باشند.

نقش مهارت دندان‌پزشک در کاهش درد بعد از عصب‌کشی

تجربه نشان داده است که:

• دقت در تشخیص
• استفاده از تجهیزات مدرن
• رعایت اصول استریلیزاسیون
• و برنامه‌ریزی صحیح درمان

نقش بسیار مهمی در کاهش درد و عوارض بعد از عصب‌کشی دارند. به همین دلیل ما در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی همواره بر همکاری تیمی و ارجاع صحیح بین تخصص‌ها تأکید داریم.

جمع‌بندی نهایی

درد بعد از عصب‌کشی در بسیاری از موارد طبیعی و موقتی است و جای نگرانی ندارد. اما شناخت تفاوت بین درد طبیعی و درد هشداردهنده، نقش مهمی در حفظ سلامت دهان و دندان دارد.

اگر:

• درد بیش از حد انتظار طول کشید
• یا با علائم غیرعادی همراه شد

بهتر است بدون تأخیر با دندان‌پزشک خود مشورت کنید.

در نهایت، هدف ما در کلینیک ارتودنسی دکتر مهدی فهیمی هنزائی این است که بیماران با آگاهی، آرامش و اطمینان، مسیر درمان خود را طی کنند؛ چه درمان ریشه باشد، چه ارتودنسی، و چه ترکیبی از هر دو.